Een afkoppelverplichting betekent dat regenwater niet meer mag worden aangesloten op het gemengde riool, maar op eigen terrein moet worden verwerkt. Dat kan via infiltratie in de bodem, buffering of hergebruik in een regenwatersysteem. De verplichting wordt opgelegd door gemeenten en is meestal vastgelegd in het gemeentelijk rioleringsplan (GRP), een hemelwaterverordening of binnen het bredere klimaatadaptatiebeleid. In de praktijk betekent dit dat bij nieuwbouw of verbouwing regenwater apart moet worden afgevoerd.
Een afkoppelverplichting gaat dus niet over hoe je technisch afkoppelt, maar over wanneer je dit wettelijk moet doen.
Een afkoppelverplichting geldt meestal in de volgende situaties:
Bij nieuwbouwwoningen en projectbouw wordt steeds vaker geëist dat hemelwater niet meer op het gemengde riool wordt aangesloten. Dit is in veel gemeenten inmiddels standaard beleid.
Wanneer een perceel ingrijpend wordt aangepast of uitgebreid, kan de gemeente eisen dat regenwater alsnog wordt afgekoppeld.
Bij het aanleggen van een oprit, terras of uitbreiding van verhard oppervlak kan een verplichting gelden om het extra regenwater lokaal te verwerken.
In bestaande wijken waar het riool wordt vervangen of gescheiden, kan de gemeente bewoners verplichten om regenwater los te koppelen.
Niet iedere gemeente hanteert dezelfde regels. De exacte voorwaarden verschillen per regio.
Gemeenten mogen een afkoppelverplichting opleggen op basis van verschillende beleidsdocumenten en wettelijke kaders.
In het GRP staat hoe de gemeente omgaat met afvalwater, hemelwater en grondwater. Hierin kan worden vastgelegd dat regenwater niet langer op het gemengde riool mag worden aangesloten.
Veel gemeenten hebben klimaatdoelstellingen opgesteld om wateroverlast en droogte tegen te gaan. Afkoppelen van regenwater is daarin vaak een belangrijke maatregel.
Sommige gemeenten hebben een specifieke verordening waarin staat dat hemelwater op eigen terrein moet worden verwerkt.
Binnen de Omgevingswet hebben gemeenten ruimte om eisen te stellen bij nieuwbouw en vergunningverlening. Een afkoppelverplichting kan onderdeel zijn van die voorwaarden. Belangrijk om te weten: een afkoppelverplichting is geen landelijke regel, maar een lokale verplichting.
Nee. Er is geen landelijke afkoppelverplichting. Wel zie je dat steeds meer gemeenten strengere eisen stellen, vooral in stedelijke gebieden waar:
In nieuwbouwwijken is afkoppelen inmiddels vaak de norm. In bestaande wijken verschilt dit per gemeente.
Wil je weten of jouw gemeente een afkoppelverplichting hanteert? Dan kun je dit controleren via:
Wanneer een afkoppelverplichting geldt en je hier niet aan voldoet, kan dit gevolgen hebben.
Mogelijke consequenties zijn:
In de praktijk wordt dit vaak al in een vroeg stadium besproken bij vergunningaanvraag of projectontwikkeling. Voor projectbouwers en ontwikkelaars is het daarom belangrijk om regenwaterafvoer direct mee te nemen in het ontwerp.
De verplichting zegt dat je regenwater niet op het gemengde riool mag aansluiten. Hoe je dit oplost, hangt af van:
Mogelijke oplossingen zijn:
Welke oplossing het meest geschikt is, verschilt per situatie. Bij kleigrond of hoge grondwaterstand is infiltratie bijvoorbeeld minder geschikt en kan hergebruik een betere keuze zijn. Twijfel je of een afkoppelverplichting voor jouw project geldt? Regelgeving verschilt per gemeente en per situatie. Zeker bij nieuwbouw of verbouwing is het verstandig om dit vooraf te controleren. Wil je weten wat er in jouw regio geldt en welke oplossing technisch het meest logisch is? We denken graag met je mee en geven vrijblijvend advies, afgestemd op jouw woning of project.
Een afkoppelverplichting betekent dat je verplicht bent om regenwater van daken en verharding los te koppelen van het riool en op eigen terrein te verwerken of op te slaan.
Een afkoppelverplichting geldt meestal bij nieuwbouw, ingrijpende verbouwingen of herontwikkeling van een perceel. Gemeenten leggen dit vast in het bestemmingsplan, omgevingsplan of vergunningseisen.
De gemeente bepaalt of afkoppelen verplicht is. Dit beleid verschilt per gemeente en is vaak onderdeel van klimaatadaptatie- en waterbeheerplannen.
Als je niet voldoet aan de afkoppelverplichting kan de gemeente handhavend optreden, bijvoorbeeld door het opleggen van aanpassingen of het weigeren van een vergunning.
Je voldoet aan een afkoppelverplichting door regenwater te laten infiltreren in de bodem, tijdelijk op te slaan in een buffer of te hergebruiken via een regenwatersysteem, afgestemd op de eisen van de gemeente.
