Regenwater hergebruiken in België: regels, verplichtingen en toepassingen

Regenwater hergebruiken in België is voor veel huiseigenaren geen vrijblijvende keuze. België loopt al jaren voorop als het gaat om het stimuleren – en in sommige gevallen verplichten – van regenwatergebruik, vooral bij nieuwbouw en ingrijpende verbouwingen.

Tegelijk bestaat er veel onduidelijkheid. Wanneer is regenwater hergebruiken verplicht? Waarvoor mag je regenwater gebruiken? En verschillen de regels per gewest?
Op deze pagina lees je helder en stap voor stap hoe regenwater hergebruiken in België is geregeld en waar je als huiseigenaar rekening mee moet houden.

Mag je regenwater hergebruiken in België?

Ja, regenwater hergebruiken is toegestaan in België. Sterker nog: het gebruik van regenwater wordt actief aangemoedigd en is in bepaalde situaties verplicht. De regelgeving is vooral gericht op drinkwaterbesparing en het beperken van wateroverlast.

Regenwater mag worden opgevangen en hergebruikt voor toepassingen waarvoor geen drinkwaterkwaliteit nodig is, mits het systeem veilig is aangelegd en volledig gescheiden blijft van het drinkwaternet.

Verschil tussen België en Nederland

Waar regenwater hergebruiken in Nederland volledig vrijwillig is, kent België strengere regels. Vooral bij nieuwbouw en herbouw gelden in België vaker verplichtingen rondom regenwateropvang, hergebruik en infiltratie.

Juist daarom is het belangrijk om vooraf goed te weten welke regels in jouw situatie gelden.

Waarvoor mag je regenwater gebruiken in België?

Regenwater hergebruiken in de tuin

Regenwater mag vrij worden gebruikt in de tuin. Denk aan:

  • Het besproeien van planten en gazons
  • Het water geven van bomen
  • Het schoonmaken van terrassen en opritten

Voor deze toepassingen gelden geen specifieke beperkingen en is regenwater hergebruiken de meest laagdrempelige stap.

Regenwater hergebruiken in huis

Ook in huis is regenwater hergebruik toegestaan, onder andere voor:

  • Het doorspoelen van het toilet
  • De wasmachine

Deze toepassingen zijn in België heel gebruikelijk, vooral bij nieuwbouw. Voor gebruik in huis geldt altijd dat regenwater en drinkwater strikt gescheiden moeten blijven, zodat gezondheidsrisico’s worden voorkomen.

Is regenwater hergebruiken verplicht in België?

Regenwater hergebruiken is in België niet altijd vrijblijvend. In bepaalde situaties gelden wettelijke verplichtingen.

Verplichting bij nieuwbouw

Bij nieuwbouw is regenwater hergebruiken in grote delen van België verplicht. Nieuwe woningen moeten vaak beschikken over:

  • Een regenwaterput
  • Aansluitingen voor hergebruik (toilet, wasmachine of tuin)
  • Soms ook een infiltratievoorziening

De exacte invulling verschilt per gewest, maar het uitgangspunt is overal gelijk: regenwater moet zo veel mogelijk worden benut in plaats van afgevoerd.

Bestaande woningen en renovatie

Voor bestaande woningen geldt meestal geen verplichting. Bij ingrijpende renovaties of herbouw kunnen echter opnieuw eisen gelden, afhankelijk van de aard van de werken en de regionale regelgeving.

Verschillen per gewest in België

In Vlaanderen zijn de regels het meest uitgewerkt. Bij nieuwbouw en herbouw is een regenwaterput vrijwel altijd verplicht, vaak in combinatie met infiltratie of vertraagde afvoer. De Vlaamse overheid publiceert duidelijke richtlijnen over deze verplichtingen.

Ook in Wallonië wordt regenwater hergebruik gestimuleerd. De verplichtingen zijn soms minder uniform dan in Vlaanderen en kunnen per gemeente verschillen, vooral bij grotere projecten.

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ligt de nadruk sterk op waterbeheer en het beperken van wateroverlast. Regenwateropvang en hergebruik maken hier regelmatig onderdeel uit van vergunningsvoorwaarden.

Welke regels gelden bij regenwater hergebruiken?

Scheiding tussen regenwater en drinkwater

Een absolute basisregel in heel België is dat regenwater en drinkwater volledig gescheiden moeten blijven. Dit betekent:

  • Aparte leidingen
  • Geen kans op terugstroming
  • Duidelijke herkenbaarheid van het regenwatersysteem
  • Technische aandachtspunten

Regenwater mag alleen worden gebruikt voor toepassingen waarvoor geen drinkwaterkwaliteit nodig is. Het systeem moet betrouwbaar functioneren en eenvoudig te controleren zijn, zodat veilig gebruik gegarandeerd blijft.

Regenwater hergebruiken in een bestaand huis in België

Ook in bestaande woningen zijn er vaak goede mogelijkheden om regenwater te hergebruiken.

Wat is toegestaan?

Bij bestaande woningen mag regenwater worden gebruikt voor:

  • Toiletspoeling
  • De wasmachine
  • Gebruik in de tuin

Zolang er geen ingrijpende verbouwing plaatsvindt, geldt meestal geen verplichting.

Wanneer extra aandacht nodig is

Bij oudere woningen of complexe leidingen vraagt regenwater hergebruik extra aandacht. Ook bij renovaties waarbij installaties worden aangepast, is het verstandig om vooraf te controleren welke regels van toepassing zijn.

Wie controleert de regels?

De controle op regenwater hergebruik ligt niet bij één centrale instantie. Gemeenten en gewesten spelen hierin een rol, vooral bij:

  • Vergunningstrajecten
  • Nieuwbouw
  • Grotere renovaties

Twijfel je of jouw situatie onder bepaalde regels valt, dan is navraag bij de gemeente of een specialist verstandig.Twijfel je of regenwater hergebruiken in jouw situatie verplicht is, of wil je weten hoe je dit technisch en volgens de Belgische regels goed aanpakt? Dan kun je altijd contact opnemen met Regenoplossing.nl voor persoonlijk en vrijblijvend advies.

Lees meer info over

Hoe werkt een regenwatersysteem?

1
Opvang

Het regenwater dat op je dak valt, stroomt via de regenpijpen naar een filter.

2
Filteren

Bladeren, zand en vuil worden eruit gefilterd, zodat het water schoon de tank in gaat.

3
Opslag

Het water wordt opgeslagen in een ondergrondse tank of flexibele zak, afhankelijk van de ruimte die je hebt.

4
Gebruik

Een pomp verdeelt het water automatisch naar je toilet, wasmachine of tuin.

5
Omschakeling

Is de tank leeg? Dan schakelt het systeem vanzelf over op leidingwater.

1
Opvang

Regenwater dat op het dak valt, wordt via regenpijpen opgevangen en afgevoerd..

2
Filteren

Bladeren, zand en ander vuil worden gescheiden, zodat het water geschikt is voor verdere verwerking.

3
Opslag

Regenwater kan tijdelijk worden opgeslagen, bijvoorbeeld in een tank of zak.

4
Gebruik

Afhankelijk van de gekozen oplossing wordt het water gebruikt of geïnfiltreerd in de bodem.

5
Omschakeling

Wanneer de capaciteit is bereikt of de voorziening vol is, wordt het water gecontroleerd afgevoerd.

Een regenwatersysteem werkt stil, betrouwbaar en vraagt nauwelijks onderhoud. Meer weten over hoe een regenwatersysteem werkt? Dat lees je hier.

regenwater oplossingen nederland
Vrijblijvend advies

Ontvang persoonlijk regenwateradvies

Benieuwd welke regenwateroplossingen passen bij jouw woning of project en wat daarbij komt kijken? We denken graag met je mee en geven inzicht in de mogelijkheden, afgestemd op jouw situatie.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over regenwater hergebruiken in België

Ja, bij nieuwbouw is regenwater hergebruiken in veel gevallen verplicht. Voor bestaande woningen geldt meestal geen verplichting.

Ja, regenwater mag worden gebruikt voor toiletspoeling, mits het systeem volledig gescheiden is van het drinkwaternet.

Ja, dit is toegestaan en komt veel voor bij nieuwbouw en renovatie.

Bij kleinere renovaties meestal niet. Bij ingrijpende renovaties kunnen wel verplichtingen gelden.

Boetes spelen vooral bij het niet naleven van verplichtingen bij nieuwbouw of vergunningsplichtige werken.

Ja, de hoofdlijnen zijn gelijk, maar de exacte invulling verschilt per gewest.

Gerelateerde pagina's

Aldwin - Regenoplossing

Aldwin van regenoplossing.nl

Aldwin is eigenaar en adviseur bij Regenoplossing.nl en het vaste aanspreekpunt voor alles rondom regenwateropvang en -hergebruik. Met een praktische en onafhankelijke aanpak adviseert hij particulieren, bedrijven en projectontwikkelaars over oplossingen die passen bij de woning, bodem en het gewenste gebruik. Van eenvoudige regentonnen tot complete regenwatersystemen voor nieuwbouw en projectbouw: Aldwin denkt mee van advies tot installatie, samen met ons team en een landelijk netwerk van professionele vakmannen.